REKLAM ALANI
RESPONSIVE
Bakteriyel Taksonomi • Filum

Bacillota

Tarihsel literatürde yaygın adı: Firmicutes
Bacteria Filum Bacillota Firmicutes Bacilli Clostridia

Bacillota, bakteriler içerisinde morfolojik, metabolik ve ekolojik açıdan oldukça çeşitli soyları kapsayan önemli bir filumdur. Bu grup içerisinde kok biçimli bakteriler, çubuk biçimli bakteriler, aerobik ve anaerobik organizmalar ile endospor oluşturabilen türler bulunur.

Bacillota üyeleri toprakta, suda, bitkilerde, hayvanlarda, insan mikrobiyotasında ve çok farklı çevresel habitatlarda bulunabilir. Filum içerisinde hem çevresel ve endüstriyel açıdan önemli bakteriler hem de insan ve hayvan hastalıklarıyla ilişkili türler yer alır.

Adlandırma notu: Eski ve güncel mikrobiyoloji literatüründe Firmicutes adına çok sık rastlanır. Modern prokaryotik nomenklatürde ise filum adı olarak Bacillota kullanılmaktadır. Bu nedenle Bakteriyoloji.com’da ana başlık Bacillota olarak kullanılacak, Firmicutes adı ise literatür bağlantısının korunması amacıyla belirtilecektir.
Bacillota filumundaki bakteriyel çeşitliliğin bilimsel temsili
Bacillota filumunda görülebilen farklı hücre morfolojilerini, hücresel düzenleri ve endospor oluşturan temsilcileri betimleyen bilimsel illüstrasyon.

Taksonomik Konum

Domain Bacteria — Bakteriler
Filum Bacillota
Tarihsel / yaygın ad Firmicutes
Önemli sınıflar Bacilli, Clostridia, Erysipelotrichia ve filum içinde tanımlanan diğer sınıf düzeyindeki soylar

Bacillota’nın taksonomik sınırları ve alt grupları, genomik ve filogenomik verilerin artmasıyla birlikte zaman içerisinde yeniden değerlendirilmiştir. Bu nedenle eski ders kitaplarıyla güncel taksonomi veri tabanları arasında bazı isim ve kapsam farklılıkları görülebilir.

Bakteriyel sınıflandırmanın genel yapısı için Bakteriyel Taksonomi sayfasına bakabilirsiniz.

Taksonomi Ağacı

Bacillota, tek tip bakterilerden oluşan küçük bir grup değildir. Filum içerisinde çok sayıda sınıf, takım, familya, cins ve tür bulunur. Aşağıdaki şema Bakteriyoloji.com’da geliştireceğimiz taksonomik ağın temel omurgasını göstermektedir.

Taksonomi ağacı hakkında: Bu şema Bacillota’nın bütün alt taksonlarını listelemek amacıyla hazırlanmamıştır. Bakteriyoloji.com geliştikçe sınıf, takım, familya ve cins sayfaları oluşturulacak ve ağ aşağı doğru genişletilecektir.

Morfolojik Çeşitlilik

Bacillota filumunda hücresel ve morfolojik çeşitlilik
Bacillota içerisinde görülebilen kok, basil, zincir ve küme düzenleri ile endospor oluşturan bakterileri karşılaştırmalı olarak temsil eden bilimsel görsel.

Bacillota üyeleri tek bir hücre biçimine sahip değildir. Filum içerisinde hem kok hem de basil morfolojisine sahip bakteriler bulunabilir.

Koklar Küre biçimli hücreler tek tek bulunabileceği gibi zincirler, çiftler veya kümeler oluşturabilir.
Basiller Çubuk biçimli hücreler Bacillota içerisinde çok sayıda soyda görülür.
Zincir düzeni Bazı koklar hücre bölünmesinden sonra birbirinden tamamen ayrılmayarak zincir benzeri düzenler oluşturabilir.
Küme düzeni Bazı kok biçimli bakteriler düzensiz ve üzüm salkımını andıran kümeler oluşturabilir.
Endospor Bazı Bacillota üyeleri çevresel stres koşullarına dayanıklı endosporlar oluşturabilir.
Hareketlilik Filum içerisindeki bazı türler flagellalar aracılığıyla hareket edebilirken bazıları hareketsizdir.

Hücre Zarfı ve Gram Özellikleri

Bacillota tarihsel olarak düşük G+C içerikli Gram-pozitif bakterilerle güçlü biçimde ilişkilendirilmiştir. Birçok klasik Bacillota üyesinde kalın peptidoglikan tabakası bulunur ve hücreler Gram boyama sonucunda Gram-pozitif özellik gösterebilir.

Önemli: “Bacillota = bütün üyeleri mutlaka Gram-pozitiftir” şeklinde kesin bir eşitlik kurulması doğru değildir. Filumun taksonomik tanımı yalnızca Gram boyama sonucuna dayanmaz; filogenetik ve genomik ilişkiler de sınıflandırmada temel öneme sahiptir.

Endospor Oluşturma

Bacillota’nın en dikkat çekici biyolojik özelliklerinden biri, bazı soylarının son derece dayanıklı endosporlar oluşturabilmesidir. Özellikle Bacillus ve klasik olarak Clostridium ile ilişkilendirilen bazı gruplarda spor oluşumu önemli bir hayatta kalma stratejisidir.

Endosporlar bakterinin çoğalma biçimi değildir. Temel işlevleri; ısı, kuruma, besin yetersizliği ve diğer olumsuz çevresel koşullarda hücrenin genetik materyalinin korunmasına yardımcı olmaktır.

Kavram: Endospor ile ilgili ayrıntılı açıklamayı Kavramlar Sözlüğü içerisinden inceleyebilirsiniz.

Metabolik Çeşitlilik

Bacillota üyeleri metabolik açıdan son derece çeşitlidir. Filum içerisinde aerobik, fakültatif anaerobik ve zorunlu anaerobik yaşam biçimleri bulunabilir.

Bazı üyeler karbonhidratların fermentasyonunda önemli rol oynarken bazıları proteinlerin, organik asitlerin veya farklı substratların metabolizmasına katılır. Bu çeşitlilik Bacillota’nın toprak, gastrointestinal sistem, gıda ekosistemleri ve diğer çok sayıda habitatta başarılı olmasını sağlar.

Ekolojik Önemi

Bacillota üyeleri çok geniş bir ekolojik dağılıma sahiptir. Toprak, sediment, tatlı su, denizel ortamlar, bitki yüzeyleri, hayvan dokuları ve gastrointestinal sistem bu bakterilerin bulunabildiği habitatlardan yalnızca bazılarıdır.

Bazı Bacillota üyeleri organik maddenin parçalanmasına, fermentasyon süreçlerine ve besin döngülerine katkıda bulunur. Bazıları ise insan ve hayvanların normal mikrobiyotasının bir parçasıdır.

Taksonomik Çeşitlilik

Bacillota filumunun taksonomik çeşitliliğini temsil eden bilimsel kompozisyon
Bacillota içerisinde bulunan farklı bakteriyel soyların taksonomik ve morfolojik çeşitliliğini dallanma yaklaşımıyla temsil eden bilimsel kompozisyon. Görsel şematik olup gerçek filogenetik ağaç yerine kullanılmamalıdır.

Modern genomik çalışmalar Bacillota içerisinde geçmişte morfolojik veya fizyolojik özelliklere dayanarak oluşturulan bazı grupların yeniden değerlendirilmesine yol açmıştır. Bu nedenle güncel bakteriyel taksonomi giderek daha fazla genom dizileri ve filogenomik analizlere dayanmaktadır.

Görsel hakkında: Yukarıdaki görsel filumun çeşitliliğini anlatan sanatsal-bilimsel bir kompozisyondur. Taksonomik ilişkiler için esas alınması gereken şema sayfanın üst kısmındaki bağlantılı taksonomi ağacıdır.

Önemli Bacillota Grupları

Bacilli Filumun en iyi bilinen sınıflarından biridir. Bacillus, Staphylococcus ve Streptococcus gibi çok önemli bakteriyel soyların bulunduğu geniş bir gruptur.
Clostridia Çok sayıda anaerobik ve metabolik açıdan çeşitli bakteriyi içeren önemli bir Bacillota sınıfıdır.
Erysipelotrichia Bacillota içerisinde yer alan ve insan/hayvan mikrobiyolojisi açısından da ilgi taşıyan farklı soyları kapsayan bir sınıftır.
Diğer soylar Genomik çalışmalar filum içerisinde klasik ders kitabı sınıflandırmalarından daha geniş bir sınıf düzeyi çeşitliliği ortaya koymaktadır.

Tıbbi ve Klinik Önemi

Bacillota filumu insan mikrobiyolojisi açısından olağanüstü önemlidir. Filum içerisinde insan mikrobiyotasının normal üyeleri bulunduğu gibi ciddi enfeksiyonlara neden olabilen türler de vardır.

Bacillus anthracis Şarbon etkeni Staphylococcus aureus Çok çeşitli lokal ve sistemik enfeksiyonlarla ilişkili tür Streptococcus pyogenes Grup A streptokok enfeksiyonlarının önemli etkeni Streptococcus pneumoniae Pnömoni ve invaziv pnömokok hastalıklarıyla ilişkili tür

Bakteriyoloji.com geliştikçe Bacillota altında yer alan diğer klinik, çevresel, endüstriyel ve ekolojik öneme sahip türler bu taksonomi ağına eklenecektir.

Gıda, Endüstri ve Biyoteknolojide Önemi

Bacillota yalnızca patojen bakteriler açısından önemli değildir. Filumun çeşitli üyeleri gıda fermentasyonlarında, enzim üretiminde, probiyotik araştırmalarında, biyoteknolojik süreçlerde ve endüstriyel mikrobiyolojide önemli roller oynar.

Özellikle laktik asit bakterileri gıda mikrobiyolojisi açısından büyük önem taşırken bazı Bacillus türleri endüstriyel enzimlerin ve farklı biyolojik ürünlerin üretiminde kullanılabilir.

Bacillota mı, Firmicutes mi?

Mikrobiyoloji öğrencilerinin ve eski literatürü inceleyen araştırmacıların karşılaşacağı en önemli terminolojik konulardan biri budur.

Firmicutes adı onlarca yıl boyunca bu bakteriyel filum için yaygın biçimde kullanılmıştır ve binlerce bilimsel yayında hâlâ görülmektedir. Prokaryotik filum adlarının nomenklatür kuralları çerçevesinde düzenlenmesiyle Bacillota adı kullanılmaya başlanmıştır.

Bakteriyoloji.com kullanım standardı:
Sayfa başlıklarında ve taksonomi ağacında Bacillota kullanılacaktır.
Eski literatürle bağlantının korunması gereken yerlerde Firmicutes adı parantez içinde veya açıklama olarak verilecektir.

Kavramlar Sözlüğü

Bu sayfada kullanılan mikrobiyolojik kavramların açıklamalarına Bakteriyoloji Kavramlar Sözlüğü üzerinden ulaşabilirsiniz.

İlgili kavramlar: Gram boyama, kok, basil, endospor, mikrobiyota.

Kaynaklar ve İleri Okuma

  1. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature (LPSN). Bacillota taksonomik kayıtları.
  2. National Center for Biotechnology Information (NCBI). Taxonomy Browser: Bacillota.
  3. Bergey’s Manual of Systematics of Archaea and Bacteria. Bacillota/Firmicutes ile ilişkili sistematik bakteriyoloji bölümleri.
  4. Oren A. ve çalışma arkadaşları. Prokaryotik filum adlarının nomenklatürü ve geçerli yayımlanmasına ilişkin çalışmalar.
  5. Genome temelli bakteriyel sınıflandırma ve Bacillota’nın filogenomik çeşitliliğine ilişkin güncel sistematik mikrobiyoloji literatürü.
Sayfa: Bacillota — Bakteriyoloji.com Master Taksonomi v1.1
Taksonomik düzey: Filum
Üst takson: Bacteria
Bilimsel içerik eğitim ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.