Bacilli

Taksonomik Konum

Bacilli sınıfı morfolojik görünümden çok filogenetik ve genomik ilişkiler temelinde tanımlanan bir taksondur. Bu nedenle yalnızca hücre biçimine veya Gram boyama sonucuna bakarak bir bakterinin Bacilli sınıfında olduğu söylenemez.

Üst takson hakkında daha ayrıntılı bilgi için Bacillota sayfasını; bakterilerin genel sınıflandırılması için Bakteriyel Taksonomi sayfasını inceleyebilirsiniz.

Taksonomi Ağacı

Bacilli içerisinde çok sayıda bakteriyel soy bulunmaktadır. Aşağıdaki bağlantılı şema Bakteriyoloji.com’da oluşturduğumuz taksonomik yapının başlıca kollarını ve mevcut tür sayfalarını göstermektedir.

Hücresel ve Morfolojik Çeşitlilik

Bacilli adı ilk bakışta yalnızca basil biçimli bakterileri çağrıştırabilse de sınıfın üyeleri tek bir morfolojik tipe sahip değildir.

Gram Özellikleri ve Hücre Zarfı

Bacilli içerisinde yer alan birçok klasik tür Gram-pozitif hücre zarfı yapısıyla ilişkilidir. Bu bakterilerde sitoplazmik membranın dışında görece kalın bir peptidoglikan tabakası bulunabilir.

Gram-pozitif hücre duvarlarında teikoik ve lipoteikoik asitler gibi yapılar da önemli olabilir. Bununla birlikte Gram boyama sonucu bakterinin fizyolojik durumuna, kültür yaşına ve tür özelliklerine göre değişkenlik gösterebilir.

Endospor Oluşturma

Bacilli sınıfındaki bazı bakterilerin en dikkat çekici özelliklerinden biri olumsuz çevresel koşullarda endospor oluşturabilmeleridir.

Özellikle bazı Bacillales üyelerinde görülen endosporlar; ısı, kuruma, besin yetersizliği ve çeşitli çevresel streslere karşı uzun süreli dayanıklılığa katkıda bulunabilir.

Bacillales

Bacillales, Bacilli sınıfının mikrobiyoloji açısından en önemli takımlarından biridir. Bu takım içerisinde morfolojik, fizyolojik ve ekolojik açıdan birbirinden farklı çok sayıda bakteri bulunur.

Bacillales içerisinde çevresel mikroorganizmaların yanı sıra insan, hayvan ve bitkilerle ilişkili bakteriler de bulunmaktadır. Bazı üyeler endospor oluşturabilirken bazıları oluşturmaz.

Lactobacillales

Lactobacillales, yaygın olarak laktik asit bakterileri ile ilişkilendirilen önemli bir Bacilli takımıdır. Bu grup gıda mikrobiyolojisi, fermentasyon, mikrobiyota araştırmaları ve klinik mikrobiyoloji açısından büyük önem taşır.

Lactobacillales üyelerinin önemli bir bölümünde karbonhidrat metabolizmasının temel ürünlerinden biri laktik asittir. Ancak grubun metabolik özellikleri taksonlar arasında farklılık gösterebilir.

Taksonomik ve Ekolojik Çeşitlilik

Bacilli üyeleri toprak, su, bitkiler, hayvanlar, gıdalar, insan vücudu ve çeşitli mikrobiyal topluluklar dahil olmak üzere çok farklı habitatlarda bulunabilir.

Bu ekolojik çeşitlilik sınıf içerisinde farklı beslenme stratejilerinin, oksijen gereksinimlerinin ve metabolik özelliklerin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Metabolik Çeşitlilik

Bacilli üyeleri metabolik açıdan tek tip değildir. Sınıf içerisinde aerobik, fakültatif anaerobik ve farklı fermentatif metabolizmalara sahip bakteriler bulunabilir.

Bazı üyeler karbonhidrat fermentasyonunda önemli rol oynarken, bazıları çevresel organik maddelerin parçalanmasına ve çeşitli biyokimyasal dönüşümlere katılabilir.

Bu metabolik çeşitlilik Bacilli’nin gıda üretiminden çevresel süreçlere ve insan mikrobiyotasına kadar çok farklı sistemlerde bulunabilmesini sağlar.

Ekolojik Önemi

Bacilli üyeleri doğal ve insan etkisindeki çok çeşitli ekosistemlerde bulunur. Toprak ve bitki yüzeylerinde bulunan bazı türler organik maddelerin dönüşümüne katkıda bulunurken, diğer üyeler hayvan ve insanlarla yakın ekolojik ilişkiler kurabilir.

Bazı Bacilli üyeleri normal mikrobiyota içerisinde bulunabilirken bazıları fırsatçı veya primer patojen özellik gösterebilir.

Tıbbi ve Klinik Önemi

Bacilli sınıfı klinik bakteriyolojinin en önemli bakteriyel gruplarından bazılarını içerir. Bunların hastalık oluşturma mekanizmaları, bulaş yolları ve klinik tabloları birbirinden önemli ölçüde farklıdır.

Bakteriyoloji.com’a yeni türler eklendikçe bu bölüm ve taksonomi ağacı genişletilecektir.

Gıda ve Fermentasyondaki Önemi

Bacilli sınıfı gıda mikrobiyolojisi açısından da önemli bakteriyel grupları içerir. Özellikle Lactobacillales içerisindeki birçok bakteri geleneksel ve endüstriyel fermentasyon süreçleriyle ilişkilidir.

Süt ürünleri, fermente sebzeler ve diğer fermente gıdalarda farklı laktik asit bakterileri önemli teknolojik roller üstlenebilir.

Bununla birlikte Bacilli içerisindeki bütün bakteriler gıda üretimi açısından yararlı değildir; bazı türler gıda bozulması veya gıda güvenliği açısından önem taşıyabilir.

Biyoteknolojik Önemi

Bazı Bacilli üyeleri enzimler, metabolitler ve diğer biyolojik ürünlerin üretiminde kullanılabilir. Özellikle bazı Bacillus türleri endüstriyel biyoteknolojide önemli mikroorganizmalar arasında yer alır.

Sınıfın metabolik çeşitliliği; gıda biyoteknolojisi, endüstriyel enzim üretimi, mikrobiyal biyoprosesler ve çeşitli uygulamalı mikrobiyoloji alanlarında araştırılmaktadır.

Bacilli ile Bacillus Arasındaki Fark

Bu iki adın birbirine benzemesi mikrobiyolojiye yeni başlayanlar için karışıklığa neden olabilir. Ancak taksonomik olarak farklı düzeyleri ifade ederler.

Kavramlar Sözlüğü

Bu sayfada kullanılan temel mikrobiyolojik kavramların açıklamalarına Bakteriyoloji Kavramlar Sözlüğü üzerinden ulaşabilirsiniz.

İlgili kavramlar: Gram-pozitif, Gram boyama, peptidoglikan, endospor, mikrobiyota.

Kaynaklar ve İleri Okuma

1. List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature (LPSN). Bacilli ve ilişkili taksonların nomenklatür kayıtları.
2. National Center for Biotechnology Information (NCBI). Taxonomy Browser — Bacilli.
3. Bergey’s Manual of Systematics of Archaea and Bacteria. Bacilli ve ilişkili bakteriyel grupların sistematiği, fizyolojisi ve mikrobiyolojisi.
4. Güncel bakteriyel filogenomik ve sistematik mikrobiyoloji literatürü.

Bakteriyel taksonomi yeni genomik ve filogenomik verilerle güncellenebildiğinden takson adları ve sınırları zaman içerisinde yeniden değerlendirilebilir.